Doğu Ege adalarındaki ihlallerden vazgeçmiyor! Yunanistan’dan hukuka füze

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

AYDIN HASAN – ASENA YATAĞAN / ANKARA – Bugün silahlandırılmalarıyla gündemde olan Yunan adalarının gayriaskeri statüleri 1914 yılına kadar uzanıyor. I. Balkan Savaşı’nda Doğu Ege Adaları, Yunanistan tarafından işgal edildi. Savaşın akabinde imzalanan 1913 Londra Antlaşması ile adalara ait karar Avusturya-Macaristan, İngiltere, Fransa, Rusya, İtalya ve Almanya’ya bırakıldı. 1914 yılında Limni, Semadirek, Midilli, Sakız, Sisam ve Ahikerya adaları, “Altı Devlet Kararı” ile Yunanistan’ın işgali altındaki başka adaların silahsızlandırılması şartıyla Yunan hakimiyetine bırakıldı.

Lozan’la teyit edildi

1923 yılında Lozan Barış Antlaşması’nın 12. unsurunda bu karar teyit edildi.  13. hususunda ise Midilli, Sakız, Sisam ve Ahikerya’nın; Antlaşma’ya ek Boğazlar Sözleşmesi’nde Limni ve Semadirek’in ne formda silahsızlandırılacakları düzenlendi.

1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Kontratı, Lozan Boğazlar Mukavelenamesi’nin ilgili kararlarının yerine geçti. Burada Limni ve Semadirek’in silahlandırılabileceğine dair bir unsur yer almadı.

1947 Paris Barış Antlaşması ile de Meis ve 12 Adalar silahsızlandırılmak kaydıyla Yunanistan’a bırakıldı. Yunanistan, milletlerarası hukuku ihlal ederek 1960’lı yıllardan bu yana adaların statüsüne ters hareket ediyor. Adalara asker çıkarıyor, savaş uçağı, top ve tüfek üzere ögeler konuşlandırıyor. Türkiye, bu ihlalleri hem Yunanistan nezdinde, hem BM ve NATO üzere memleketler arası platformlarda protesto ederek tüzel tavrını kayda geçiriyor. Türkiye, Yunanistan’ın tavrını 2021’de iki mektup ile BM Genel Kurulu ve BM Güvenlik Konseyi’nin dikkatine sundu.

Patriot konuşlandırdı

Yunanistan, İran Savaşı sonrası oluşan ortamdan istifade ederek Ege ve Doğu Akdeniz’de yeni bir oldubitti çabası içine girdi. Yunan basınındaki haberlere nazaran Rodos ile Girit ortasındaki Kerpe Adası’na Patriot hava savunma bataryası gönderildi. Kerpe Adaları, Paris Barış Antlaşması’na nazaran gayri askeri statüde bulunuyor. Yunanistan’ın NATO misyonu çerçevesinde Bulgaristan’ın hava savunması için bu ülke ile olan hududuna Patriot bataryası; Limni Adası’na ise F-16 konuşlandıracağı haberleri Yunan basınında yer aldı. Limni de Lozan’a nazaran gayri askeri statüde. 

12 adalar kümesindeki Keçi Adası’nda 2022 yılında askeri yapılaşma ve ağır silahlar görüntülenmişti.

Kerpe 105 km uzaklıkta

Kerpe Adası’nın Türkiye kıyılarına uzaklığı yaklaşık 57 deniz mili (105 km). Limni Adası ise Türkiye’ye 27 deniz mili (50 km) aralıkta bulunuyor. En yakındaki birtakım adalar ve yaklaşık uzaklıkları şöyle: Sisam: 0.8 deniz mili (1.5 km), Meis: 1 deniz mili (2 km) İstanköy: 2.2 deniz mili (4 km), Sömbeki-Sakız: 4.3 deniz mili (8 km), Midilli: 5.3 deniz mili (10 km).

Uluslararası platformlara taşındı

Diplomatik kaynaklar Türkiye’nin Yunanistan’ın adaları silahlandırmasını memleketler arası platformlara taşıdığını lisana getirdi. Kaynaklar, durumun NATO, AB Troykası ve ABD’ye geçtiğimiz hafta bir mektupla bildirildiğini aktardı. 

UZMANLAR MİLLİYET’E DEĞERLENDİRDİ 

‘Tahrik edecek bir siyaset izliyor’ 

Emekli Büyükelçi Uluç Özülker: Yunanistan, Türkiye ile savaşamaz. Kendi gücüyle değil, dış takviyeyle hareket eden bir ülke. Artık de birebir formda Amerika ve Fransa ile mutabakatlar yaparak hareket ediyor. Yunanistan silahlanmayı Türkiye’ye karşı kullanılacak bir siyaset aracı haline getiremez. Zira NATO ülkeleri birbirleriyle savaşmak için değil, birlikte düşmana karşı hareket etmek için vardır. Buna karşın Yunanistan’ın yaptığı şey, Türkiye’yi tahrik edecek bir siyaset izlemek ve gerisine büyük devletleri alarak hareket etmektir. Yunanistan’ın yaptığı aslında Türkiye’yi çevreleme siyasetidir. Fakat bunun askeri manada önemli bir karşılığı yoktur. Olağan kaidelerde uçaklar sonun çabucak tabanındaki adalara konuşlandırılmaz. Zira bir savaş durumunda birinci vurulacak yerler bunlar olur. Türkiye’ye iki mil uzaklıktaki bir adaya uçak koyarsanız, o uçaklar kalkıp harekete geçene kadar aslında etkisiz hale getirilir. Bu nedenle askeri açıdan önemli bir avantaj sağlamaz. Yani bu sistemlerin Türkiye’ye karşı gerçek bir askeri üstünlük oluşturması mümkün değildir. Karasuları probleminde olduğu üzere Türkiye, Yunanistan’ın tek taraflı adımlarını kabul etmeyeceğini açık şekilde ortaya koymuştur. 

‘Anlaşma askıya alınabilir’ 

Prof. Dr. Yücel Acer (Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve DEHUKAM Baş Araştırmacısı): Bu adaların büsbütün silahsız ve askersiz tutulması gerekiyor. Midilli ile başlamıştı, sonra Rodos’ta hava üssü kurdular. Artık de İran’ın füze hücumlarını münasebet göstererek hava savunma sistemlerini yerleştirmeye çalışıyor. Türkiye resmen iki kez yazdı Birleşmiş Milletler’e. Bu şu demek: Şayet Yunanistan Lozan Anlaşması’na uymuyorsa, o vakit Türkiye de “Adaları Yunanistan’a veren Lozan’ın ilgili kararlarını askıya alma hakkım var” dedi. Adaların Yunanistan’a verilmesini karara bağlayan kararları tanımıyorum demek, Yunanistan açısından hakikaten çok ağır bir durum. 

‘Türkiye’yi sınamasın’ 

Emekli Korgeneral Mehmet Okkan: Burada rastgele bir muahedeye zati dayanmadığı üzere ortaya koyduğu mazeretlerin de hiçbir biçimde tüzel bir geçerliliği yok. Yunanistan’ın tipik bir yayılmacı zihniyetinin tezahürü diyebiliriz. Böylece bir biçimde kendisinin menfaat elde edebileceğini, diğer devletleri aşındırarak kendisini ön plana getirebileceğini kıymetlendiren, devlet olma vasfını kazanamamış ve bu yüzden de bu davranışları bir gelenek haline getirmiş bir durum kelam konusu. Biz natürel bu çeşit şeylerin hiçbirisini tanımıyoruz ve yapılan bu emrivakilere de hiçbir vakit fırsat tanımamak ismine Türkiye Cumhuriyeti Devleti gerekli karşılığı verecektir. Türkiye’nin gücünü kimsenin sınamaması gerekiyor. Zira Türkiye bu cins hadiselerle yeni karşılaşmıyor.