Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Trafikteki elektrikli araç sayısı her geçen gün artıyor. Süratle gelişen teknolojinin insan hayatına da bir o kadar süratli getirdiği bu araçlar için şarj istasyonları peş peşe açılıyor. Ancak elektrikli araç sahiplerinin konforu ve hakları için kâfi ‘hukuki altyapı’ çalışması bulunmuyor. 2024 eylül ayı sonu prestijiyle Türkiye’de elektrikli araç sayısı 146 bin 965’e ulaşmışken en büyük meseleyse ‘benzinli araçların, elektrikli araçlar için ayrılmış noktalara park edilmesi.’ Elektrikli araç sahipleri bu türlü bir durumla karşılaştığında, istasyon yetkililerine bu durumu bildirse de bir dönüş alamıyor. Çünkü yapılan bu istismarın rastgele bir cezası yok. Üstelik bu alana park yasağı tabelası koyulması bile bir işe yaramıyor. Bu sefer de tüm araçları kapsayan tabelanın varlığı, elektrikli araçların bile ceza alması manasına geliyor. Elektrikli araçlar için yapılmış bir yasal düzenleme olmadığından mağdur olan araç sahiplerinin en büyük şikâyetlerinden biri olan ‘şarj istasyonlarının önüne akaryakıtlı araçlar tarafından park yapılması’ durumunda uygulanması gerekenleri, Avukat Oğuz Kara dünyadan örnekler vererek Milliyet.com.tr’ye anlattı.
ŞARJ İSTASYONLARINI İSTİSMAR EDENLERE CEZA YOK
Şarj istasyonlarına sırf elektrikli araçların park etmesi gerekirken, akaryakıtlı araçlar ‘yazılı olmayan kurala’ uymadığında mağduriyetler yaşanabiliyor. Çünkü elektrikli araçlar istasyonun önü diğer araçlarla kapalı olduğundan şarj kablosuna ulaşamıyor ve çaresiz kalıyorlar. Üstelik bu noktada, şarj istasyonuyla e işi olmadığı halde elektrikli araçlar için ayrılan kısma park edilen akaryakıtlı araçlara rastgele bir yaptırım uygulanamıyor. Bunun nedeni ise yönetmelikteki eksiklikler. Pek çok kişinin aşina olduğu deyişle, oyunun kuralları baştan koyulmalıydı. Ancak hibrit araçlardan elektriğe geçiş büyük bir süratle gelmişti ve bu sürate ayak uyduramayan kimi gelişmeler kuralların tekrar yazılması gerektiğini yaşanan örneklerle gözler önüne seriyordu. Avukat Oğuz Kara konuyla ilgili yaptığı açıklamada, ‘sürücülerin şuurlu olması gerektiğine’ de dikkat çekti.
“Elektrikli araçların sayısının artmasıyla birlikte, şarj istasyonları ve şarj istasyonları için ayrılan park yerlerinin değeri nitekim de arttı. Engelli park yeri ve (kaldırım gibi) kamu alanlarına araç park etme bahislerini tam manasıyla çözememişken artık bir de elektrikli araçlar tarafından oluşan sorunlar eklendi. Şarj istasyonlarına akaryakıtlı araçların park edilmesi tıpkı akaryakıt istasyonuna araçların park etmesi ve akaryakıt alınmasının engellemesi kadar garip bir durum. Bu manada şuurlu hareket etmek ve farkındalık kazanmak gerekiyor. Açıkçası elektrikli olmayan araçların şarj istasyonlarına parkı halinde rastgele bir cezai ve/veya idari yaptırım uygulanmıyor. Mevzuat istikametinden büyük boşluklar bulunuyor. Elektrikli araç sahipleri, rastgele bir cezai yaptırım olmamasının bilinçsiz şoförleri düzgünce duyarsızlaştırdığını tabir ederek İçişleri Bakanlığı’ndan her fırsatta ‘cezai yaptırım uygulanmasını’ istiyor. Bununla birlikte şu an bir yaptırım düzenleyen bir mevzuatımız yok.” – Avukat Oğuz Kara
KOLAYLAŞMASI GEREKEN NOKTALAR VAR
Yerli otomobil TOGG’a olan ilginin de artmasıyla her geçen gün sayısı artan elektrikli araçlar için şarj istasyonlarının sayısı da artmalı. Elektrikli araç sahiplerinin en çok sorun yaşadığı noktalardan biri olan şarj istasyonu azlığı ve istasyon yetersizliği durumunda ortalama 20 dakikalık bekleme mühleti sıkıntılara neden olabiliyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK), Şarj Hizmeti Piyasası Aylık İstatistikleri Eylül 2024 raporuna nazaran, Türkiye’de şarj soketi sayısı Eylül sonu prestijiyle 23 bin 377 adede ulaştı. Şubat 2024 bilgilerine bakıldığında akaryakıt istasyonu sayısı ise 12 bin 603. Fakat akaryakıt istasyonunda araçların yakıt alma süreci hem daha kısa sürüyor hem de tıpkı anda pek çok araç hizmet alabiliyor. Saatte 4 otomobile yahut günde en fazla 100 otomobile hizmet verebilen bir akaryakıt pompasıyla karşılaştırıldığında, 1 şarj soketine bağlanan elektrikli araçlar ortalama 20 dakika orada kalabiliyor. Avukat Oğuz Kara’nın, şarj istasyonlarının artırılmasına yönelik açıklaması ise şu istikamette:
“Aslında yeni düzenlemeler öncesi, Kat Mülkiyeti Kanunu nedeniyle apartman ve sitelere, elektrikli araç şarj ünitelerinin suramı süreci için 4/5 çoğunluk aranmaktaydı. Bu da heyetim süreçlerini çok fazla zorlaştırıyordu. Bu sebeple Etraf ve Şehircilik Bakanlığınca Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. ve 42. hususlarında değişiklik yapıldı. Yeni düzenlemelerle elektrikli araba sahipleri, yaşadıkları apartman yahut sitenin otoparkına araç şarj istasyonu heyetimi yaptırmak için artık 4/5 çoğunluk koşuluna takılmıyor. Gerçekten şarj ünitesi konseyimi için çoğunluk kararı kâfi oluyor. Öteki yandan şarj üniteleri kurulması zaruriliği da getiriliyor. Özcesi, şarj istasyonlarının heyetimi tarafından kaidelerin kolaylaşması elektrikli araç kullanıcılarının şu an en gereksinimi olduğu şey. Bu manada şarj istasyonları yaygınlaştırılması gerekiyor. Şarj ünitelerinin yanına yangın söndürücü, güvenlik hedefli bir kamera sistemi, çizgileri, görselleri, etrafında muhafaza alanları, istasyon olduğunu belirten tabelalar koyulması da mecburî. Bunlara ne kadar dikkat edilirse, elektrikli araç kullanıcılarının rahat bir halde hareket etmesi o kadar kolaylaşacaktır.”
KURUNUN YANINDA YAŞ DA YANIYOR
Park yapılmaz yahut park yasak tabelaları, farklı form ve boyutlarda olabilir ve geçerlilikleri aralığa nazaran değişebilir. Türkiye’de yürürlükte olan trafik mevzuatına nazaran, park yapılmasına ait tabelalardan biri olan ‘Park yapılmaz’ levhası (mavi yer, kırmızı çapraz işaret), levhanın bulunduğu yerden itibaren 50 metre uzaklıkta geçerli. ‘Park yasak tabelası’ (beyaz yer, mavi daire, kırmızı çapraz işaret) ise levhanın bulunduğu yerden itibaren 100 metre aralıkta geçerli. Bu tabelanın bulunduğu demir yolu, yaya yolu ve okul yolu üzerinde, dönemeçlerde, zirve üzeri üzere görüş yetersizliği olan alanlarda, toplu taşıma araçlarının yolcu indirme ve bindirme yapması için tahsis edilmiş alanlarda hiçbir araç park yapamıyor. Bu tabelanın elektrikli araç şarj istasyonlarına koyulması durumunda ise ortaya elektrikli araçları dahi mağdur edecek bir ayrıntı çıkıyor. Yani ‘kurunun yanında yaş da yanıyor.’
“Genel olarak tekliflere bakıldığında bariyer sistemi ile bu aksiyonun önüne geçilebileceği istikametinde görüşler bulunuyor. Tekrar üyelik sistemi getirilmesi, üye olan araçlara özel bir aplikasyon sayesinde o bariyerlerin açılması ya da uzaktan müdahaleyle şarjla başlatılması, uzaktan müdahaleyle tekrar mevcut olan kamera yardımıyla yabancı bir araç girdiğinde uyarması üzere teklifler de bulunuyor. Kanun ya da yönetmelik ile yaptırım uygulanması konusunda ise epeyce farklı görüşler var. Park yasağı tabelası hem kamu-özel alan istikametinden problem oluşturuyor hem tüm araçları (elektrikli araç olsun olmasın hepsini) kapsıyor.” – Avukat Oğuz Kara
‘ABD VE AVRUPA’DA YAPILDI’
Elektrikli araçların haklarının korunmasına ait düzenlemeler konusunda ABD ve Avrupa’da çeşitli yaptırımlar uygulanıyor. Bazı düzenlemeler için teknolojinin suratına ayak uydurulamadığından geç kalınmış olsa da, kullanıcıları garanti altına almak için bir an evvel harekete geçilmesi son derece değerli. Avukat Oğuz Kara elektrikli araç sahiplerinin haklarının korunmasına ait, “Önce elektrikli araç sahiplerini koruyacak kanun ve kuralların yapılandırılması gerekirdi. Sonuçta teknoloji gün geçtikçe gelişiyor ve buna bağlı olarak hem muhtaçlıklar artıyor hem beklentiler oluşuyor. Bu durumlarla müsabakadan evvel muhtemel problemleri belirleyip risk faktörlerini belirlemek buna nazaran atılımda bulunmak epeyce ehemmiyet taşıyor. Elektrikli araçlar şimdi yaygınlaşmadan evvel hami kanun ve kuralların oluşturulması hakikaten de önleyici bir yaklaşımdır. Teknoloji süratle ilerlerken yasal düzenlemelerin bu gelişmelere ayak uydurması sıkıntı olabiliyor, lakin bu tıp yeniliklerin evvelden düzenlenmesi kullanıcıları teminat altına almak açısından kritik ehemmiyete sahip. Bilhassa Avrupa ve ABD üzere bölgelerde elektrikli araç altyapısı ve park düzenlemelerine dair önleyici adımlar çok daha erken atıldı” diyor.
Avukat Oğuz Kara, birtakım Avrupa ülkelerinde elektrikli araçların mağdur edilmesi durumunda uygulanan cezalardan da bahsederek kelamlarını şöyle noktaladı: “Yetkililerin farkındalığı artırmaya yönelik çalışmaları kıymetli olsa da, somut yasal düzenlemelerin eksikliği bu bahiste yetersiz kalıyor. Avrupa’da kimi ülkeler, akaryakıtlı araçların şarj istasyonlarına park etmesini yasaklayarak ihlal durumunda para cezası ve cazip uygulaması üzere yaptırımları devreye sokmuş durumda. Yasal yaptırımların eksik olduğu bölgelerde ise kullanıcı bilinçlendirme çalışmaları tek başına yetersiz kalıyor.”
Son dakika… Bakan Tunç’tan DEM Parti’nin İmralı dilekçesine ait açıklama
1
Tüm Gözler Amerikan Senatasonun Vereceği Son Kararda
43053 kez okundu
2
Arabada uyuşturucu taşıyorlardı, Tina’dan kaçamadılar
35777 kez okundu
3
Alkolmetreye üflemeyip polise saldıran şoför tutuklandı
4887 kez okundu
4
Kartal kıyıda kaza! Virajı alamayınca takla attı
4645 kez okundu
5
İBB ismiyle binlerce bireye gönderildi! Bildirisi açan yandı
4576 kez okundu
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem