Neredeyse her çocuğun kahvaltısında var! Sosis çocuklarda lösemiyi tetikliyor mu?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Kahvaltıda, beslenme çantasında ya da akşam öğününde çocukların tabağına sık sık giren sosis, salam ve sucuk üzere işlenmiş et eserleri nitekim sanıldığı kadar suçsuz mu? Son yıllarda yayımlanan bilimsel araştırmalar, bu besinleri sık tüketen çocuklarda lösemi riskinin tüketmeyenlere göre daha yüksek olabileceğine işaret ediyor. Fakat uzmanlar, bunun kesin bir neden-sonuç bağı manasına gelmediğinin altını çizerek, ailelerin paniğe kapılmak yerine çocuklarının günlük beslenmesinde işlenmiş eserleri sonlandırıp taze ve doğal besinlere tartı vermesi gerektiğini vurguluyor. Bu işlenmiş eserler arasından tahminen de en tehlikelisinin sosis olduğu düşünülüyor. Sosisi fazla yiyen çocukların lösemiye yakalanması daha mı mümkün, Çocuk Hematolojisi ve Onkoloji Uzmanı Uzm. Dr. Nihan Bayram Milliyet.com.tr’ye anlattı.

İŞLENMİŞ ET LÖSEMİYE Mİ SEBEP OLUYOR?

Bir çocuğun lösemiye yakalanmasını tek başına sosis tüketimine bağlamanın bilimsel olarak yanlışsız olmadığını açıklayarak sözlerine başlayan uzman isim çocukluk çağı lösemisinin genetik yatkınlıklar ile çevresel faktörlerin karmaşık etkileşimi sonucunda ortaya çıkan hastalıklardan olduğunu ve birden fazla vakit tek bir sebebe indirgenemeyeceğinden bahsetti. Bununla birlikte, son 30 yılda yapılan birtakım epidemiyolojik çalışmalarda sosis, salam ve sucuk üzere işlenmiş et eserlerini daha sık tüketen çocuklarda lösemi riskinin daha yüksek olabileceğinin bildirildiğinin de altını çizdi. “Araştırmacılar bilhassa nitrit ve nitrat içeren işlenmiş et eserlerinin tüketimi ile çocukluk çağı lösemileri arasındaki muhtemel bağlantıyı incelediler fakat tüm çalışmalar birebir sonucu vermedi; birtakım çalışmalarda ilgi saptanırken kimilerinde manalı bir bağlantı gösterilemedi” diyen Uzm. Dr. Nihan Bayram, “Bu sebeple günümüzde bilimsel bilgiler, işlenmiş et tüketiminin çocukluk çağı lösemisinin kesin bir sebebi olduğunu değil, birtakım çalışmalarda risk artışı ile bağlantılı bulunduğunu göstermektedir” açıklamasında bulundu.

Basında ve toplumsal medyada vakit zaman yer alan ‘Ayda 12 sosis tüketen çocuklarda lösemi riski artıyor’ tabirinin belli çalışmalardan elde edilen istatistiksel sonuçlara dayandığını lakin bu sayısı kesin bir eşik bedel üzere yorumlamanın yanlışsız olmadığını hatırlatan Uzm. Dr. Bayram, “Bu, belirli bir ölçünün üzerinde sosis tüketen her çocuğun lösemi olacağı manasına gelmez. Çocukluk çağı lösemileri az görülen hastalıklardır ve hastalığın ortaya çıkışında çok sayıda genetik ve çevresel faktör rol oynar. Bu sebeple ailelere vermemiz gereken ileti endişe oluşturmak değil, işlenmiş et eserlerinin nizamlı ve sık tüketimi yerine daha doğal ve istikrarlı bir beslenme modelinin tercih edilmesidir“ açıklamasında bulundu.

Çocuklar için işlenmiş et eserleri konusunda ‘şu ölçünün altında büsbütün güvenlidir’ diyebileceğimiz bilimsel olarak belirlenmiş net bir hudut bulunmadığını hatırlatan uzman isim “Bu sebeple yaklaşımımız belli bir sayıya odaklanmaktan çok, bu eserlerin çocuğun genel beslenme sistemindeki yerine odaklanmaktır. Ailelere yasaklayıcı bir lisan kullanmayı yanlışsız bulmuyorum. Ara sıra tüketilmiş olması sebebiyle kaygılanmayı gerektiren bir durum yoktur. Fakat öbür taraftan, sosis, salam ve sucuk üzere işlenmiş et eserlerinin çocukların büyüme ve gelişimi açısından özel bir faydası olduğunu da söyleyemeyiz. Bir çocuk bu eserleri hiç tüketmeden de muhtaçlık duyduğu protein, demir ve öteki besin öğelerini yumurta, kırmızı et, balık, tavuk, süt ve süt eserleri ile baklagillerden rahatlıkla alabilir” sözlerini kullandı. Bu sebeple işlenmiş et eserlerinin çocuk beslenmesinde teşvik edilmesi gereken besinler olarak değil, tüketimi mümkün olduğunca sonlandırılabilecek eserler olarak değerlendirmenin daha hakikat olacağını söyleyen Uzm. Dr. Bayram, “Çocuk sağlığı açısından değerli olan tek tek besinlerden çok, genel beslenme alışkanlığıdır. Sebzeler, meyveler, tam tahıllar, baklagiller ve yaşına uygun ölçülerde yumurta, et, balık ve süt eserleri içeren istikrarlı bir beslenme modeli çok daha değerli ve bilimsel olarak desteklenen bir yaklaşımdır” dedi.

SOSLAR DA AYNI TEHLİKEDE!

Çocuklar açısından tek bir besin kümesini başkalarından ayırıp “en tehlikeli” olarak tanımlamanın gerçek olmadığını söyleyen uzman isim günümüzde giderek daha fazla ehemmiyet kazanan bahsin, tek tek besinlerden çok çocuğun genel beslenme nizamı olduğunun altını çizerek şu açıklamada bulundu: “Bir çocuk hematoloji tabibi olarak beni en çok endişelendiren eserler, birden fazla vakit ailelerin sağlıklı olduğunu düşündüğü ultra işlenmiş besinlerdir. Hazır meyve aromalı içecekler, şekerli soğuk çaylar, toz içecekler, hazır kahve karışımları, paketli kekler, bisküviler ve gibisi eserler buna örnek verilebilir. Bu eserler sırf yüksek ölçüde şeker değil, tıpkı vakitte yüksek ölçüde tuz ve çeşitli katkı maddeleri de içerebilmektedir. Burada gerçek besinler ile ultra işlenmiş eserleri birbirinden ayırmak gerekir. Örneğin gerçek çikolata uygun ölçülerde tüketildiğinde istikrarlı bir beslenme nizamının içinde yer alabilir. Emsal biçimde konutta fırınlanmış patates ya da konutta patlatılmış mısır da ultra işlenmiş atıştırmalıklar değildir. Buna karşılık uzun içerik listelerine sahip, çok sayıda katkı maddesi içeren ve birçok vakit “meyveli”, “vitaminli” yahut “tahıllı” üzere tabirlerle pazarlanan eserler aileler tarafından olduğundan daha sağlıklı algılanabilmektedir.”

“Sağlıklı bir çocuk yetiştirmek istiyorsak, çocukların günlük beslenmesinde kalorinin ve besin öğelerinin büyük kısmının paketli eserlerden değil; konutta hazırlanmış yemeklerden, zerzevat ve meyvelerden, yumurtadan, etten, balıktan, süt eserlerinden ve baklagillerden gelmesini sağlamamız gerekir” diyen Uzm. Dr. Nihan Bayram, “Çocuk beslenmesinde asıl maksat tek tek besinleri yasaklamak değil; gerçek besinlerin yerini giderek daha fazla ultra işlenmiş eserlerin almasına müsaade vermemektir. Benim için değerli olan ayrım çikolata ile çikolatalı ultra işlenmiş eserler, meyve ile meyve aromalı içecekler yahut mısır ile mısır aromalı eserler arasındaki farktır. Çocukların beslenmesinde mümkün olduğunca gerçek besinlere yer vermek, uzun vadede sıhhat açısından sağlayabileceğimiz en kıymetli kazanımlardan biridir” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.