Bakan Fidan’dan dünyaya Filistin iletisi: Acil ateşkes ve kalıcı barış…

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 2024 yılı bütçe görüşmeleri kapsamında TBMM Genel Konseyi’nde açıklamalarda bulundu. Hakan Fidan’ın açıklamaları şöyle:  Memleketler arası sistemin uzun müddettir belirsizlik ve istikrarsızlık içerisinde savrulduğunu görmekteyiz. Büyük güçler ortasında artan jeopolitik ve jeo-ekonomik rekabet, bu meçhullüğü ve istikrarsızlığı daha da derinleştirmektedir. Avrupa-Atlantik bölgesindeki güvenlik ortamını derinden sarsan Ukrayna Savaşı, Avrupa kıtasına konvansiyonel savaşı tekrar taşımıştır. 

Bu savaş devam ederken, 7 Ekim sonrası Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler, hem bölgemizi hem de global sistemi derinden sarsmıştır. Gazze ve Ukrayna’daki savaşlara ilaveten; Suriye, Irak, Libya, Kafkaslar ve Balkanlar’daki gerginlikler, ülkemizin jeo-politik ve jeo-stratejik fay sınırlarının merkezinde yer aldığını bir kere daha göstermektedir.  Afrika Kıtası’ndaki darbeler, siyasi krizler, terör ve iç çatışmalar, bahsettiğim tabloyu daha da karmaşık hale getirmektedir.

Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde yürüttüğümüz Türkiye eksenli bağımsız dış siyaset; ülkemizi milletlerarası gündemi belirleyen, kritik coğrafyalarda etki yaratan bir aktöre dönüştürmüştür.  Dışişleri Bakanlığı olarak bu sınamaları dikkate alarak, stratejik amaçlarımızı dört ana alanda sınıflandırmış durumdayız: Bölgesel barışı ve güvenliği güçlendirmek,  Yeni ittifaklar, iştirak sistemleriyle dış ilgilerimizin kurumsal yerini genişletmek,  Bölgemizde ekonomik kalkınmayı ve refahı geliştirmek, Global sistemin dönüşümüne etki etmek. Dış bağlarımızı bu anlayış doğrultusunda; güvenlik, istihbarat, teknoloji, iktisat, ticaret, güç, ulaştırma ve kültür dahil, bütüncül formda yürütmekteyiz.  

Gazze’de işlenen savaş hataları, vicdan sahibi herkesin yüreğini dağlamaktadır. Biz öteden beri, Filistin halkının sesi olmayı şiar edindik. Bugün de Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde tüm imkanlarımızı seferber ederek bu vahşetin durdurulması için çalışmaktayız. İsrail-Filistin ihtilafı ve Gazze’deki zulüm, tüm bölgeyi ve global istikrarları derinden etkilemektedir. – Gazze’de yüzde 70’i çocuk ve bayanlardan oluşan 20 binden fazla saf sivil taammüden öldürülmüştür. 

Maalesef, Amerika’nın ve kimi Batılı ülkelerin siyasi sistemleri, İsrail’in hukuk dışı tasarruflarının tümüne, kör ve sağır kalma temeline nazaran dizayn edilmiş durumdadır. Batı’nın bu yaklaşımı, ahlaki pusulanın sapmasına yol açmış; milletlerarası sistemi ayakta tutan türel unsurları ve pahaları zedelemiştir. Bu kurallar altında, Türkiye’nin ahlaki bedellere bağlı, rasyonel ve tesirli dış siyaset izlemesi, her zamankinden daha değerli hale gelmiştir. Gazze’deki zulüm karşısında, sesimizi yükseltmemizin nedeni de budur. Her ne kıymetine olursa olsun, DOĞRU’ya GERÇEK, YANLIŞ’a YANLIŞ demekten asla çekinmeyeceğiz. Filistinli kardeşlerimizin sürekli yanlarında olduk, önümüzdeki süreçte de yanlarında olmaya devam edeceğiz. 

12 Ekim’deki Genel Görüşmede, gelişmeler hakkında sizleri bilgilendirmiştim. Bilahare, Şanlı Meclisimizin Gazze’de sivillere yönelik taarruzlar hakkında yayımladığı bildiri, milletimizin bu mevzudaki güçlü iradesini yansıtmıştır. Uğraşlarımıza da büyük dayanak vermiştir. Bunun için şükranlarımı arz ediyorum. Krizin birinci gününden itibaren Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde ağır bir diplomasi trafiği yürüttük. Bölgesel ve global sistemleri harekete geçirdik.

15 Aralık’ta ise Nordik ve Benelüks ülkeleri ile Oslo’da biraraya geldik. İslam ülkelerinin geçmişten farklı olarak aldıkları kararların takipçisi olacak, ortak bir platformun birinci defa ihdas edilmiş olmasını çok pahalı buluyoruz. Temas Kümesi, İslam ülkelerinin ortak hal sergileyerek birlikte diplomatik teşebbüs yapmalarına imkân sağlamıştır. Bu sayede, kınamanın ötesine geçilmiş, Filistin probleminde toplumlarımızın hissiyatı ve beklentisi direkt muhataplara aktarılmış, Batı dahil önde gelen aktörler üzerinde baskı oluşturulmuş, memleketler arası toplum tutum almaya zorlanmıştır. Nitekim, 12 Aralık’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Türkiye dahil 104 ülkenin eş-sunucu olduğu, acil insani ateşkese ait karar tasarısı, 153 oyla kabul edilmiştir. 26 Ekim’deki oylamaya kıyasla, daha evvel çekimser kalan 27 ülkenin halinin Filistin lehine değişmesi, diplomatik temaslarımızın tesirli olduğunun bir göstergesidir.

FİLİSTİN İÇİN GİRİŞİMLER

Türkiye, Filistin konusunda tahlil odaklı teşebbüslerini iki ana kulvarda yürütmektedir.  Birinci kulvarda; ateşkesin sağlanması, insani yardımların ulaşması ve Filistinlilerin Gazze’den sürülmesinin engellenmesi için efor sarfetmekteyiz. Tıpkı vakitte, bu vahşetin bölgede toplumsal bir patlamaya yol açma riskini de gündeme taşımaktayız. İkinci kulvarda ise; kalıcı barış ve güvenliğin lakin iki devletli tahlille tesis edilebileceğini vurgulamaktayız. Sorunun, yalnızca İsrail’in güvenliğini temel alan ve Gazze odaklı önlemlerle çözülemeyeceğine dikkati çekmekteyiz. İsrail işgali son bulmadan sorun çözülemez. Hâkim ve bağımsız Filistin devleti, bir an evvel kurulmalıdır. Bölge ülkelerinin de sorunu sahiplenmesi ve tahlilin ortağı olması, artık stratejik zaruret haline gelmiştir. Türkiye olarak gündeme taşıdığımız garantörlük düzeneği tam da bunu hedeflemektedir. Türkiye olarak, bugüne kadar 2.500 ton insani yardım ulaştırdık. Ayrıyeten El Ariş limanına Kuveyt ile birlikte 1.107 ton yardım ilettik. 283 kanser hastası ve yaralıları ülkemize getirdik. Gazze’de sahra hastanesi kurma çalışmalarımız da sürmektedir. Bugüne kadar toplam 1.149 kişinin Gazze’den tahliyesini gerçekleştirdik. Geride kalan vatandaşlarımızın ve aile bireylerinin tahliye süreçlerini sürdürüyor, inançlı halde ve en kısa vakitte sonuçlandırmayı hedefliyoruz.

Kuzeyimizde ise eşzamanlı olarak Ukrayna Savaşı devam etmektedir. Savaşın adil ve kalıcı bir barış temelinde sonlandırılmasına dönük eforlarımız kapsamında, Kırım dahil Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve egemenliğinin yine tesisine kuvvetli takviye vermekteyiz.  Savaşın bölgesel ve global tesirlerinin sonlandırılmasına çalışmaktayız.  Küresel besin güvenliğinin sağlanmasında ve Karadeniz’de istikrarın korumasında kilit rol oynayan ve 33 milyon ton tahılı dünya piyasalarına ulaştıran Karadeniz Girişimi’nin tekrar canlandırılması istikametinde uğraşlarımız ağır halde devam ediyor. Savaşın ortaya çıkarttığı olumsuz konjonktüre karşın, Rusya ve Ukrayna’yla ikili işbirliğimizi ulusal çıkarlarımız ve milletlerarası yükümlülüklerimiz temelinde yürütüyoruz. Kırım Tatar Türklerinin haklarının gözetilmesi ve garanti altına alınması, her daim önceliğimizdir. Tarafları ülkemizde bir ortaya getirmek için uygun şartları aramaya devam edeceğiz.

Suriye’ye yönelik siyasetimizin ana ögeleri muhakkaktır:- Suriye’nin toprak bütünlüğü ve siyasi birliğine bağlılığımız tamdır. – PKK/YPG başta olmak üzere terör örgütleriyle uğraşımız sürecektir.  – Suriye’den ülkemize göç akışını önlemeye ve ülkemizdeki Suriyelilerin istekli geri dönüşünü sağlamaya ehemmiyet veriyoruz.- Suriye’de iç barışın sağlanmasını teminen 2254 sayılı BM Güvenlik Kurulu kararı dahil siyasi süreçleri destekliyoruz. Bu maksatlar doğrultusunda hem alanda, hem masada eforlarımızı sürdürmekteyiz. Suriye’nin kuzeyinde bir terör devleti teşkil edilmesini engellemeye yönelik gayretimizi yürütmekteyiz. DEAŞ’la gayret kisvesi altında PKK/YPG/SDG terör örgütünü desteklemenin stratejik bir kusur olduğunu başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere tüm muhataplarımıza vurgulamaya devam edeceğiz. PKK terör örgütü ve uzantılarına yönelik uğraşımızı Irak’ta da sürat kesmeden sürdürüyor, gerekli gördüğümüz güvenlik tedbirlerini uygulamakta tereddüt etmiyoruz. Türkmen soydaşlarımıza takviyemizi sürdürüyoruz.Irak’taki her bölümle yakın işbirliği halinde Irak’ın bütünlüğü, istikrarı ve refahına yönelik çalışmalara takviye veriyoruz. Irak’ın olumlu bir gündem temelinde bölgesiyle bütünleşmesini destekliyoruz. Bu kapsamda, stratejik değerdeki Kalkınma Yolu projesinde Irak’la birlikte çalışıyoruz. PKK ile çaba dahil tüm bu konuları, iki gün evvel (19 Aralık) Ankara’da ağırladığımız, siyasi, askeri ve güvenlik yetkililerinden oluşan üst seviye Irak heyetiyle de etraflıca ele aldık. 

Libya’da ülkenin birlik ve bütünlüğünü korumak ve ülkenin tekrar çatışmalara sürüklenmesini önlemek, temel önceliğimizdir. Libya’nın Doğu, Batı ve Güneyindeki tüm bölümlerle diyaloğumuzu geliştirmeyi sürdüreceğiz. Bingazi Başkonsolosluğumuzu yakın vakitte tekrar faaliyete geçireceğiz. Milli davamız Kıbrıs probleminin Ada’daki gerçekler temelinde, adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir tahlile kavuşturulması, sonuncu hedefimizdir. İki tarafın da egemenlik statüleri eşitlenmediği sürece, taraflar ortası bir müzakerenin gerçekleştirilmesi mümkün değildir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınması ve öbür ülkelerle bağlantılarının geliştirilmesi doğrultusunda çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Komşumuz Yunanistan’la ilgilerimizi olumlu gündem temelinde, samimi ve yapan bir diyalogla ilerletmeyi dilek ediyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın son ziyareti de bu anlayışımızın somut tezahürü olmuştur. Batı Trakya ve Onikiadalar’da mukim soydaşlarımızın haklarını her fırsatta savunmaya da devam ediyoruz. Parçası olduğumuz Balkanları, barış, istikrar ve refahın birlikte ilerletilebileceği bir bölge olarak görüyoruz. Aramızdaki tarihi ve insani bağlar, Balkanlarda bizi öteki aktörlerden ayıran temel ögelerdir. Bu çerçevede Balkanlardaki sarsılmaz bağlarımızı ve mevcudiyetimizi korumakta kararlıyız.

Avrupa-Atlantik coğrafyasındaki ittifak ve ikili bağlantılarımız, son 70 yıldır Türk dış siyasetinin değerli başlıklarından biridir.  Türk Silahlı Kuvvetleri, NATO’nun faaliyetlerine katılmaya devam etmektedir. Halihazırda Kosova’daki NATO Misyon Gücü komutanlığını üstlenmiş bulunmaktayız. Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Irak’taki NATO misyonlarında da etkin olarak yer almaktayız. İsveç’in NATO’ya İştirak Protokolü ile ilgili süreçte en son kararı, Şanlı Meclisimiz verecektir.Bazı NATO ülkelerinin son yıllarda uyguladığı siyasetlere baktığımızda, Suriye’de PKK/YPG’ye verilen takviye ve Türkiye’ye savunma endüstrinde uygulanan yaptırımlar, bir çelişki oluşturmaktadır. Bu çelişkiyi, her platformda lisana getirmekle kalmayıp, bunun jeo-stratejik risklerini ve NATO ülkelerinin güvenliğini zedelediğini de izah etmekteyiz. Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecimizi ilerletme konusunda kararlıyız. Lakin, bunun için Birliğin de gerekli iradeyi sergilemesi gerekmektedir. Avrupa Birliği’nin, birtakım üyelerinin dar çıkar hesaplarından kaynaklanan stratejik vizyon ve sağduyu eksikliğinden kurtulması elzemdir.Avrupa Birliği, başka aday ülkeler için attığı teşvik edici adımları Türkiye için maalesef atmamaktadır. Birlik, ülkemizin üyelik sürecini canlandıracak somut adımlar atarsa, bunun her iki taraf için de yeni fırsatlar doğuracağına inanıyorum. Ancak, Avrupa Birliği’nin Türkiye’yi ortak değil rakip olarak görmesi ve kimi NATO müttefiklerimizin güvenlik hassasiyetlerimizi dikkate almaması, ülkemizi daha fazla kabiliyet ve alternatif stratejiler geliştirmeye yöneltmektedir. Bu, bizim için bir tercih değil; devletimizin ve milletimizin bekası için mecburilik haline gelmiştir. 

İRAN CUMHURBAŞKANI REİSİ’DEN ZİYARET

Bölgemizde istikrar ve refah ortamını güçlendirme amacımız doğrultusunda, Mısır ve Körfez ülkeleriyle ilgilerimizi geliştirmeye ve derinleştirmeye bilhassa uğraş ediyoruz. Geldiğimiz noktada Sayın Cumhurbaşkanımız, Körfez İşbirliği Kurulu toplantısına onur konuğu olarak davet edilmiştir. Öte yandan, bölgesel bağlantısallığı güçlendirme gayretlerimiz çerçevesinde, “Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridorunu” tesirli bir güzergah yapmayı amaçlıyoruz. Azerbaycan ve Türkmenistan doğalgazını, ülkemiz üzerinden Avrupa’ya taşıyacak projelerin geliştirilmesi için çalışmalarımıza devam etmekteyiz. Bulgaristan, Macaristan ve Romanya ile imzaladığımız doğalgaz tedarik mutabakatları da Avrupa’nın güç arz güvenliğine katkılarımızın öteki somut örneklerindendir. Azerbaycan ile Ermenistan ortasında İkinci Karabağ Savaşı’ndan sonra beliren tarihi barış fırsatı, daha da güçlenmiştir. İki ülke ortasında somut itimat artırıcı adımlar atılması kararından memnuniyet duyuyor; barış muahedesinin biran evvel imzalanmasını istek ediyoruz. Kardeş Azerbaycan’la müttefiklik düzeyine yükselttiğimiz bağlantılarımızı, her alanda geliştirmekteyiz. İşgalden kurtarılan toprakların yine imarına ve ihyasına takviye vermekteyiz. Ermenistan’la başlattığımız olağanlaşma sürecini, Azerbaycan’la yakın eşgüdüm içerisinde, bölgesel gelişmeleri de dikkate alarak yürütmeye devam edeceğiz. Bazı üçüncü ülkelerin 1915 olaylarıyla ilgili temelsiz savları ısıtarak tekrar gündeme getirmesi, olağanlaşma sürecini baltalayacaktır. Bu ülkeler, Ermenistan’a uygunluk yapmıyorlar. Güney Kafkasya’da Azerbaycan’la birlikte öncülüğünü yaptığımız 3+3 Bölgesel İşbirliği Platformu, birinci sefer Dışişleri Bakanları seviyesinde Tahran’da toplanmıştır. Bir sonraki toplantıyı ise 2024 yılı içinde ülkemizde düzenleyeceğiz. İran Cumhurbaşkanı Sayın Reisi, Yüksek Seviyeli İşbirliği Kurulu 8. Toplantısı vesilesiyle yakın vakitte ülkemizi ziyaret edecektir. Sayın Cumhurbaşkanımızın gayretleriyle kurumsallaşan Türk Devletleri Teşkilatı’nın global tesiri artmaktadır. Bu Teşkilatın, güvenlikten iktisada her alanda kapsamlı bir entegrasyon modeline dönüşmesini hedefliyoruz. Ayrıca Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Tacikistan ile her alanda ikili ilgilerimizi daha da ilerletiyor ve kurumsallaştırıyoruz.