96. Gazi Koşusu’nu kazanan Özcan Yıldırım: Ayağa kalktığımda atla birlikte uçuyorduk

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Atçılığın değerli jokeylerinden Özcan Yıldırım, 100. Gazi Koşusu öncesinde Egemen Çidar’ın sorularını cevapladı.

Özcan Yıldırım’ın sözleri şu şekilde

1. 100. Gazi Koşusu hakkında niyetleriniz nedir?

100. yıl deyince, bu türlü bir yarışa katılmak her şeyden evvel nitekim gurur verici. Zira bu uzun bir öykü, uzun bir serüven. Tahminen yüz yıllık değil ancak bizim için de 30 yıllık bir tecrübe diyebilirim. Nitekim kestirim edilemeyecek kadar büyük bir gurur. Öncelikle safkanımız 1 numara. Rakiplerimiz bayağı güçlüler. Biz de atımızla birlikte güçlüyüz. İnşallah baht bizden yana olur.

2. Ulu liderimizin bize bıraktığı en kıymetli armağanlardan biri Gazi Koşusu. Gazi Koşusu’nun bir ferdi olmak nasıl bir his?

Dediğim üzere uzun bir serüven… 1996 ya da 1997 yılında İstanbul’a birinci geldiğimde yedekçi olarak geldim. Adana’dan atlarla birlikte, yeri cennet olsun Sayın Orhan Bekmezci ekürisinde işe başladığımda daha çocuktum diyebilirim. O vakit hem atlara antrenman (binek) yaptırıyordum hem de onları akşam gezintilerine çıkarıyordum; serüvenim bu türlü başlamıştı.

Bugün Mustafa Kemal Atatürk ismine düzenlenen Gazi Koşusu’nun 100. yılında, böylesine gururlu bir formda yarışa katılmanın benim için nitekim tanımı yok. Olağan ki buna katılmak büyük bir gururken, kazanmak elbette hepimizin, tüm jokeylerin düşüdür. “Bu mesleği yaptığınızda hayalinizin hududu nedir?” derseniz, önceliğimiz her vakit bu koşuyu kazanmaktır.

3. Kalabalık bir ailenin ferdisiniz. Atlarla birinci temasınız nasıl oldu?

Atlarla birinci temasım okumak için Adana’ya geldiğim devirde oldu. Eniştem hem A takımında kondisyoner olarak çalışıyor hem de hipodromda bülten satıyordu. Ben de onunla birlikte ahırların ve hipodromun içinde bülten satarak dolaşmaya başladım. Kalabalığın içinde altılı ganyan kâğıtları ve bahis kuponları satardık. Hatta hiç unutmam; daha çok müşteri gelsin diye “Dikkat dikkat! Gerçek, Bülten, Otorite, Rehber, İmparator!” diyerek bütün yarış gazetelerinin isimlerini bağırarak sayardım.

O kalabalığın içinde daima bağıran bir ses vardı. Bugün ise o kalabalığın içine giren yeniden benim lakin bu sefer roller değişti. O vakit kalabalığa bağıran bendim, şimdi o kalabalığın tezahürat sesi bana geliyor. Natürel buralara gelmek kolay olmuyor. Yaklaşık 25 yıllık bu süreçte çok önemli kazalar atlatabiliyorsunuz, çok riskli bir meslek yapıyorsunuz.

1997’de hiç unutmam; Cumhurbaşkanlığı Koşusu’ydu ve yarışın favorilerinden büyük abim Sadettin Boyraz kazanmıştı. O vakitler yarışın bitiminde, pistin dışındaki bir ağacın üstüne çıkıp, “İnşallah bir gün ben de bu yarışlara katılacağım” diye hayal ederdim.

O uzun periyottan sonra Ekrem Kurt Apranti Eğitim Merkezi’nde yaklaşık iki yıl eğitim aldım. Akabinde yurt dışında, İrlanda’da 6 aylık bir eğitimi de tamamlayarak aprantilik ve jokeylik mesleğime adım altmış oldum.

4. 2022’de Gazi’yi kazandınız. Jokey olmak zati özel bir şeyken, bir de Gazi kazanan bir jokey olmak nasıl hissettiriyor?

Meslekte çabucak hemen bütün yarışları kazanmış bir jokey olarak o en büyük zafere ulaşmak istiyorsunuz. Gazi ismine düzenlenen bu yarışta o gururu yaşamak inanın hayatım boyunca unutamayacağım bir an. Yarış bittikten sonraki o atmosfer… Seyircinin coşkusu, güya bir senfoni üzereydi. Söylediğim her söze alkışla, tezahüratla karşılık veriyorlardı. Güya bir sahnedeydim; seyirciden istediğim her şeyi alıyordum, ben konuşunca susuyorlar, akabinde tekrar alkışlıyorlardı. İnsan bu yarışı daima kazanmak istiyor. 100. yılın özelliği de unutulmamak; ne kadar kazanırsanız kazanın tekrar kazanmak istiyorsunuz.

Bu zafer bana uzun bir müddet sonra, dişi bir safkanla (Secret Power) nasip oldu. İnanın yıllarca beklediğim, hasret duyduğum bir yarıştı. Bazen binemediğimiz atlardan, bazen yanlış tercihlerimizden kaybettiğimiz yarışlar oldu; ikinci, üçüncü, dördüncü olduk, üzüldük, ağladık fakat sonunda o büyük güne ulaştık.

Hatta şunu da söyleyeyim; Gazi Koşusu’nu kazandığım o safkanla bir yarış evvel Kısrak Koşusu’nda koşarken ayağımda hafif bir kırık vardı. O serüveni hayatım boyunca unutamam zira ata çok inanıyordum ve o bahtı kaybetmek istemiyordum. Bir biçimde kendimizi tedavi ederek o süreci atlattık ve Gazi Koşusu’na katıldık. Çok güç bir safkandı; start makinesinin içinde durmayan, kalabalık yarışlarda daima 21. yahut 22. kulvardan çıkıp yarışa dezavantajlı başlayan bir attı. Kısrak Koşusu, Dişi Tay Deneme ve Gazi serüvenimizde daima bu zorlukları yaşadık. Lakin son 200 metreye geldiğimizde, inanın atla birlikte uçuyormuşum hissiyatı vermişti bana. Artık yılların birikimi… Nereden baksanız 15 bin yarış binmişsiniz, 3 bin yarış kazanmışsınız lakin o en büyük gayenize ulaşamamışsınızdır; işte o gün, o maksada ulaştığımız gün oldu. Bu atmosferi ve gururu yaşamayan tüm jokey arkadaşlarıma umarım hayatları boyunca kesinlikle bir sefer yaşamaları nasip olur.

5. Kazandığınızda Ahmet Çelik’in 7 yıllık serisini bitirmiştiniz. Sonrasında kendisiyle konuştunuz mu?

Aslında altı yıllık serisini bitirmeyi düşünüyordum. Sevgili Ahmet kardeşimle ve bütün arkadaşlarımla aramızda her vakit dostluk ve kardeşlik var. Fakat vakit zaman, her gün yarışıp ailenizden çok birbirinizi gördüğünüz için, o gayret hırsıyla anlık rekabetler yaşanabiliyor.

Ahmet’le unutamadığım bir anımız vardır; daima “7’de 7 yapacağız, 9’da 9 yapacağız” derlerdi, ben de “O seriyi ben yok edeceğim” diyordum. Beşinci ya da altıncı yılında ona, “Bugün beni geçemezsin” dedim. Ben Kuzey Kafkasyalı’ya, o ise The Last Romance’a biniyordu. Yarıştan evvel, “Eğer beni geçersen, karşına geçip dimdik asker selamı vereceğim” dedim. Ve inanır mısınız, son 400’e geldiğimizde dışarıdan rakipleri bekliyordum. Kuzey Kafkasyalı çok güç bir attı, jokeyden daima güç ve efor isteyen bir safkandı. Bir ara içeriye hakikat bir baktım; yeşil bir forma, güya damdan düşüp süratle kaçan bir kedi misali fırladı gitti. Ahmet’i içeride o kadar süratli görünce direkt selam vermek istedim, o gün teslim olmuş “Herhalde bu iş olmayacak” demiştim.

Bir sene sonra o seriyi bitirmek bana nasip oldu. Natürel Ahmet Çelik’in yaptığı iş muhakkak kolay değil. Biz kendi ülkemizin pahalarını yaşarken değil, iş işten geçtikten sonra fark eden bir milletiz. Bugün Ahmet’in yaptığını Frankie Dettori ya da dünyanın rastgele bir jokeyi yapsaydı; örneğin 7 tane Ascot, 7 tane Belmont ya da Kentucky Derby kazansaydı dünyada hudutları aşardı. Ahmet tarihe geçti ve yaşadığımız sürece kimsenin o rekoru kırabileceğini sanmıyorum. Bir meslektaşı olarak bu rekor performansı karşısında hürmetle eğiliyorum.

6. O yarışta Secret Power ile kazanmıştınız ve birinciliği son 200 metrede aldınız. O son 200 metreyi hatırlıyor musunuz, neler yaşandı?

Yarış içerisinde safkanın o bilindik huysuzluğu, kalabalığın haykırışları ve atın gerilimi hakimdi. Start verildiğinde safkanım bir anda 2-3 uzunluk şaha kalktı ve makinede kaldım. Yarış hızlanınca başlangıçtaki o 2-3 boyluk fark, bir anda 6-7 boya kadar çıkabiliyor. Atım en geriden geleceği için tek isteğim kendime tabiri caizse bir “tavşan”, yani önümde beni sürükleyecek güçlü bir at bulmaktı. Biliyordum ki o güçlü at, o kalabalığın içinden beni kesinlikle bir yerlere getirecek. Safkanım uzun aksiyonlu ve güçlüydü lakin düzlüğe kadar daima önünün açık olması, muhakkak bir yolu takip etmemiz gerekiyordu. Zira Gazi üzere kalabalık yarışlarda dur-kalk yapmak, duran atı tekrar kaldırmak yahut kulvar değiştirmek, kompakt olmayan atlarda büyük riskler taşır.

Startta kalınca telaş yapmadan beklemeye karar verdim. Tam 1900 metre startının orada önümde Sigoş’u gördüm. “Allah’ım, bana bu atı sen gönderdin” dedim, zira o gün Sigoş yarışın favori erkek taylarından biriydi. Düzlüğe, son 600 metreye gelene kadar onun kuyruğundan hiç ayrılmadım. O ne yapıyorsa ben de onu yapıyordum; güçlü at olduğu için risklere girse bile bana dar alanda kulvar açıp beni düzlüğe taşıyacaktı. Son 600’e geldiğimizde içimden, “Artık mukadderatı elime almalıyım, onun işi bitti sıra bende” deyip ondan ayrıldım. Dışarı çıkıp büsbütün konsantre oldum ve yarışı birinciliğe gerçek adım adım sürdürdük.

Son 300 metrede dışımızdan dişi bir safkan çok güçlü bir halde geldi. O da startta kalmıştı ve benden 5-10 uzunluk daha geriden geliyordu. Fakat benim atımın da muazzam bir gücü vardı. Çabuk hızlanmayan ancak ara uzadıkça rahat eden bir attı; kâfi ki ani biri gelip baskı kurmasın. Rakiplerimiz ne kadar geliyorsa, benim kısrağım o kadar giderdi. Son 200’de artık o 23 yıllık ayağa kalkma anını bekliyordum; ayağa kalktığımda resmen atla birlikte uçuyorduk.

– Bayağı sevindirmiştir, o gün yük kalktı üstünüzden.

İnanılmaz bir yüktü. Zira son 8 yıldır daima direkten dönüyordum, o ringe bir türlü çıkamamıştım.

7. Secret Power karakter olarak nasıl bir attı?

İnanılmaz aksi bir attı. Siz ne isterseniz o tam aykırısını yapardı lakin yüreğini daima ortaya koyardı. Kısrak Koşusu’nu 22 safkanın içinde kazanmak; 1600 yahut 2100 metrede dezavantajlı olarak 21. ya da 22. kulvardan çıkıp startta kalarak o trafikleri aşmak her atın harcı değildir. O daralan yerlerden çıkmayı fakat şampiyon bir at kaldırabilirdi ve o 3 yarışı da şampiyon üzere koştu. Savaştığı ve dezavantajla başladığı için bence Gazi’yi sonuna kadar hak etti.

8. Dünya tarihinde Secretariat, Kincsem, Man o’ War üzere efsane atlar var. Sanki sizin mesleğinizde “Keşke bu atla koşabilsem” dediğiniz bir at oldu mu?

İrlanda’da eğitimdeyken cumartesi günleri yarışlara giderdik. Dublin’de 7 safkanın koştuğu bir derbi yarışı vardı; Galileo ile Fantastic Light da koşuyordu. Galileo’ya Michael Kinane, Fantastic Light’a Frankie Dettori biniyordu. İki eküri (3’e 3) o kadar fevkalade bir taktik yarışı yaptılar ki, yarışseverler açıp izlesinler. Galileo bariyer dibindeyken, tam 500-600 metreler arasında ekürisi dışarı açılıp ona içeriden yol verdi. Dışarıdan Fantastic Light geldi ve 400 metre boyunca burun başa kıyasıya bir gayret verdiler. Sonunda Dettori ile Fantastic Light yarışı kazandı. Galileo üzere şampiyon bir at o gün eküri taktiğiyle geçildi; yoksa bence her vakit Fantastic Light’ın üstündeydi. O taktik savaşını hiç unutmam; daima, “Keşke bir gün Galileo üzere bir safkana binebilseydim ya da sahip olabilseydik” diye hayal etmişimdir.

O küçüklüğümden beri, Apranti Okulu’ndan mezun olup dünyadaki en düzgün jokeyleri örnek almak istiyorduk. İrlanda’da Dermot Weld, Michael Grassick, Michael Halford, John Oxx üzere en uygun antrenörlerle çalışıp, bunu ülkemizde temsil etmek amacındaydık. Yaklaşık 25 yıldır atın üstündeyseniz kesinlikle o canlının lisanı olmak zorundasınız.

Ben de onların lisanı olduğum için çok memnunum. Bazen çok kırılma anlarım oluyor. Haftanın 7 günü tempolu bir hayat; kentler, uçaklar, seyahatler… Güç bir meslek; kendi evladım olsa ben jokey olmasını istemem.

– Şaşırdım şu an, “Ben istemem” dediniz. Nedeni bu yüksek tempo mu?

Sadece yüksek tempo değil. Dışarıdan “İnsanlar parmağının ucunda at biniyor” diye kolay görünebilir ancak çok saygın ve bir o kadar tehlikeli bir spor yapıyoruz. Güney Kore, İrlanda, Fransa, Dubai, Rusya, İtalya… Her yeri gezdim. İnsanların jokeylere ve atlara gösterdiği hürmet çok büyük; Kraliyet ailesi bile bir jokeyi gördüğünde eğilip selam veriyor.

Mesela bazen annem yarışlarımı izleyemez. Kaç sefer düştüğümü, kaç yerimin kırıldığını, kaç kere yoğun bakımda kaldığımı hatırlamıyorum bile. Kaburgalar, köprücük kemikleri, burun kırıkları… Jokeylerin yüzde doksanı bunu yaşar. Attan düştüğünüzde, can havliyle bir yeriniz kırıkken ambulansta “Anneme telefon açayım da sesimi duysun, durumu daha berbata gitmesin” diyorsunuz. İşin bu boyutu çok ağır.

9. Spesifik olarak “kırılma anım” dediğiniz bir an, her şeyin bittiğine inandığınız çok özel bir an oldu mu sanki?

Benim herhalde bir 20 kez o kırılma anım olmuştur. Lakin sabah 04:00’te o karanlık antrenmana gelip atın üstüne çıktığınızda onunla konuşuyorsunuz. “Evet, kırılma anım oldu fakat pes etmemem lazım” diyorsunuz. Şayet atın lisanından anlıyorsam ve bu kırılma noktasında bırakıp gidersem onu sahipsiz bırakmış olurum. O ata bindiğinizde hayatın koşturmacasını, zorluklarını unutuyorsunuz. Bazen kendi kendime “Allah’ım, şayet bir gün sonum gelecekse mesleğimin üzerinde olsun” bile demişliğim vardır.

Ben daima bir bebek hekimiyle veterineri birebir kefeye koyarım; ikisi de dilsiz hastalarla ilgileniyor. Şayet biz jokeyler atın lisanı olursak, sorunu daha çabuk bulup onu daha erken sıhhatine kavuşturabiliriz. Jokeylerin raporları, o atın hissiyatını birebir yansıtır.

10. Pekala meslek bitince planınız nedir?

Şu an mesleğimi noktalamayı hiç düşünmedim, daima atın üstünde devam edeceğiz. Sadettin abi (Boyraz) ve Halis abi (Karataş) üzere isimlere bakınca önümde daha bir 7-8 yıl var diye düşünüyorum. Sadettin abi 53 yaşında, “Dışarıda ne yapayım, benim mutluluğum atın üstünde olmakmış” diyor. “Binme artık abi, bir yerin kırılır” deseniz de, onsuz duramadığını söylerken duygulanıyor. Meslek sonrasında tahminen bir antrenör yahut at sahibi olarak yola devam edilebilir.

11. Son olarak, buradaki eğitimin (Apranti Okulu) çok dayanılmaz olduğunu, etkileyici olduğunu duydum. Buranın sırrı nedir sizce?

Bizim devrimizde eğitim kuralları bu kadar güzel değildi. Birinci sınıfta 65 bireydik ancak tahminen 10 tane eğitim atı vardı; ata binme sırası haftada iki sefer fakat gelirdi. Ahırlarda seyislerle birebir odada kalırdık. Şimdi sayılar düşürüldü, simülatörler ve mekanik atlar getirildi. TJK ve okul müdürümüz çok şuurlu çalışıyor; çocukların yatılı kalması, beslenme ve spor imkânları mükemmel.

Şundan da eminim; Türkiye’deki genç jokeylerimiz baht verildiğinde dünyanın her yerinde at binebilecek potansiyeldeler. Dünya genelinde yalnızca İngiliz atlarına yönelik sabit bir binik tarzı varken, biz Türkiye’de 500 kiloluk hızlı bir İngiliz atından inip, 10 dakika sonra ufak yapılı bir Arap atına biniyoruz. Bu, kas sistemimizi ve reflekslerimizi inanılmaz geliştiriyor. Kısa bir alışma sürecinin akabinde gençlerimiz dünyanın en uygun jokeyleriyle tıpkı düzeyde yarışabilir.

– Son olarak vermek istediğin bir ileti var mıdır sanki?

Gerçek yarışseverleri, aileleri ve çocukları hipodromlara bekliyoruz. Bu 100. yıl coşkusunu kesinlikle yaşasınlar. Hipodromu bir bahçe olarak düşünün; onlar buraya geldikçe o bahçede rengarenk çiçekler açacak, farklılık yaratacağız. Türkiye Jokey Kulübü’ne, basına ve bu spora emek veren herkese teşekkürlerimi sunuyorum.